Để nói xin chào bằng tiếng Trung, hãy dùng ni hao (你好) — câu này phù hợp vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày, với bất kỳ ai, trong mọi tình huống. Để thể hiện sự tôn trọng hơn một chút — với người lớn tuổi, giáo viên, viên chức hoặc khách hàng mới — hãy nâng cấp lên nin hao (您好), chỉ đơn giản là thay thế bằng dạng lịch sự của từ "bạn". Học thuộc hai câu này là bạn đã có thể tự tin chào hỏi hầu hết mọi người ở Trung Quốc.
Tuy nhiên, các câu chào hỏi trong tiếng Trung mang tính tình huống nhiều hơn những gì hầu hết các sách giáo khoa thường đề cập. Khi bạn đã cảm thấy ni hao trở nên tự nhiên, việc tìm hiểu xem mọi người thực sự nói gì khi tình cờ gặp nhau trên phố là điều rất xứng đáng.
Ni hao và nin hao
Ni hao được ghép từ ni (你), "bạn", và hao (好), "tốt" — một câu hỏi thăm ngắn gọn "bạn khỏe không?". Câu chào trang trọng nin hao (您好) sử dụng 您, từ "bạn" đầy lịch thiệp. Tiếng Trung không có dạng động từ lịch sự riêng biệt; sự lịch thiệp nằm ở chính từ được thay thế đó và một tông giọng ấm áp hơn.
Để chào cả một nhóm người, hãy mở đầu bằng dajia hao (大家好), "chào mọi người" — cách tự nhiên nhất để bắt đầu một lời chúc mừng, một buổi học hoặc một cuộc họp.
你好
ni hao
Xin chào
您好
nin hao
Xin chào (trang trọng)
大家好
dajia hao
Chào mọi người
Khi bạn không chắc chắn nên trang trọng đến mức nào, nin hao không bao giờ là sai. Việc sử dụng từ "bạn" lịch sự với một người không nhất thiết yêu cầu điều đó sẽ mang lại cảm giác nhã nhặn hơn là gượng gạo — tương đương với một cái cúi đầu nhẹ trong giao tiếp bằng lời nói.
Chào hỏi theo thời gian trong ngày
Chào hỏi theo thời gian trong ngày không thể đơn giản hơn: hãy lấy buổi trong ngày và thêm hao (好), "tốt".
早上好
zaoshang hao
Chào buổi sáng
晚上好
wanshang hao
Chào buổi tối
Vào buổi sáng, hầu hết mọi người đều bỏ qua cả cụm từ dài và chỉ nói zao (早) — một tiếng "sáng hảo!" nhanh gọn, rạng rỡ. Nó rất thân thiện, cực kỳ phổ biến và thường là từ đầu tiên bạn nghe thấy trong văn phòng hoặc sảnh chung cư.
Những gì người ta thực sự nói
Đây là điều mà sách giáo khoa hiếm khi thừa nhận: ni hao ma (你好吗), câu "bạn khỏe không?" mà mọi người mới bắt đầu đều học thuộc lòng, hoàn hảo về mặt ngữ pháp nhưng hầu như không bao giờ được sử dụng giữa những người quen biết nhau. Đối với tai người bản xứ, nó nghe có vẻ hơi giống một câu thoại được đọc ra từ sách hướng dẫn du lịch.
Các câu chào hỏi thực tế mang tính tình huống rất cao. Câu chào kinh điển — ấm áp, mang phong cách cổ xưa và được các thế hệ lớn tuổi yêu thích — là chi le ma (吃了吗), "bạn ăn cơm chưa?". Đây không phải là một lời mời ăn tối; nó đơn giản là "xin chào". Câu trả lời được mong đợi là một tiếng chi le (吃了) vui vẻ, "tôi ăn rồi", bất kể bạn đã thực sự ăn hay chưa.
Hàng xóm cũng chào nhau bằng cách mô tả lại những gì đang diễn ra trước mắt. Bắt gặp ai đó đang bước ra ngoài cửa, bạn có thể nghe thấy chuqu a (出去啊) — "đi ra ngoài à?". Không cần một câu trả lời thực sự nào cả. Giống như "bạn ăn cơm chưa?", đó chỉ là một cách để thể hiện rằng bạn chú ý đến họ, và đó mới chính là ý nghĩa thực sự của một lời chào.
Chào trên điện thoại, và tạm biệt
Nhấc máy điện thoại ở Trung Quốc và bạn sẽ trả lời bằng wei (喂), với một tông giọng hỏi han, lên cao nhanh chóng — "wei?". Chữ bính âm (pinyin) viết thường có đánh dấu thanh điệu đi lên đó; chúng tôi lược bỏ các dấu ở đây, mặc dù các bài học đều dạy từng thanh điệu kèm theo âm thanh. Đây là câu chào duy nhất bạn không bao giờ nên sử dụng khi gặp mặt trực tiếp — khi nói chuyện trực tiếp, nó nghe như thể bạn đang kiểm tra xem người kia có còn nghe máy hay không.
Khi đến lúc phải chia tay, câu tạm biệt tiêu chuẩn là zaijian (再见), nghĩa đen là "gặp lại" — "hẹn gặp lại". Cũng phổ biến không kém, đặc biệt là trong giới trẻ, là từ mượn baibai (拜拜), một tiếng "bye-bye" ngân nga.
喂?
wei?
Alo? (trên điện thoại)
再见
zaijian
Tạm biệt
拜拜
baibai
Tạm biệt (bye-bye)
Tiếp tục học tiếng Trung
Nắm vững một vài câu này là bạn đã có thể chào hỏi và tạm biệt hầu hết mọi người bạn gặp ở Trung Quốc. Hãy tiếp tục tích lũy vốn từ với các bài học chào hỏi tiếng Trung miễn phí của chúng tôi, nơi dạy mọi cụm từ kèm theo âm thanh để các thanh điệu thấm dần vào tai bạn — sau đó thực hành nói to chúng trong ứng dụng Pretalk cho đến khi ni hao tuôn ra một cách tự nhiên nhất.