Nếu bạn xem anime, bạn đã biết nhiều tiếng Nhật hơn bạn nghĩ đấy. sen-pai (先輩) dành cho đàn anh/tiền bối, sen-sei (先生) dành cho giáo viên, ba-ka (ばか) nghĩa là "đồ ngốc", su-go-i (すごい) nghĩa là "tuyệt vời", và ka-wa-ii (かわいい) nghĩa là "dễ thương" đều là những từ thực tế, được sử dụng hàng ngày — bạn đã tiếp thu chúng một cách tự nhiên mà không cần phải học.
Tuy nhiên, có một lưu ý quan trọng bạn cần biết ngay từ đầu: lời thoại trong anime thường mang tính kịch tính, cường điệu và đôi khi thô lỗ một cách cố ý. Một vài từ bạn biết rõ nhất lại là những từ bạn tuyệt đối không bao giờ nên nói với người lạ. Trước tiên hãy xem những từ giúp bạn có lợi thế, sau đó là những cảnh báo.
Những từ bạn đã biết
Bạn chắc chắn đã nghe thấy tất cả những từ này hàng trăm lần. Ý nghĩa của chúng ngoài đời thực hoàn toàn giống hệt như trên màn ảnh.
| Tiếng Nhật | Romaji | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| 先輩 | sen-pai | tiền bối, đàn anh/đàn chị (ở trường hoặc nơi làm việc) |
| 先生 | sen-sei | giáo viên, bác sĩ, bậc thầy |
| すごい | su-go-i | tuyệt vời, ghê thật |
| かわいい | ka-wa-ii | dễ thương |
| 何 | na-ni | cái gì? |
| ばか | ba-ka | đồ ngốc, kẻ khờ |
| だめ | da-me | không được; hỏng rồi |
| やった | yat-ta | "mình làm được rồi!" |
| まさか | ma-sa-ka | "không đời nào", "không thể nào" |
| いただきます | i-ta-da-ki-ma-su | nói trước khi ăn (mời cả nhà dùng bữa) |
Một lưu ý nhỏ về từ ba-ka (ばか): giữa những người bạn thân thiết, từ này có thể mang tính trêu đùa tinh nghịch, nhưng nếu nhắm vào sai đối tượng, nó sẽ là một lời xúc phạm thực sự. Giống như nhiều từ vựng anime khác, cách bạn nói cũng quan trọng không kém bản thân từ đó.
Các từ xưng hô trong gia đình
Các anh chị em trong anime luôn gọi nhau suốt ngày, vì vậy hai từ này có lẽ đã rất quen thuộc với bạn.
お兄ちゃん
o-nii-chan
anh trai (cách gọi thân thương)
お姉ちゃん
o-nee-chan
chị gái (cách gọi thân thương)
Từ sen-pai (先輩) mà bạn biết từ các câu chuyện học đường chỉ là một nấc thang trong cả một hệ thống kính ngữ — bao gồm -san, -chan, -kun và -sama mà người Nhật gắn vào sau tên. Hướng dẫn của chúng tôi về kính ngữ tiếng Nhật sẽ giúp bạn gỡ rối toàn bộ hệ thống này.
Những từ nên để lại trong phim
Đây là lúc lợi thế ban đầu có thể trở thành một cái bẫy. Để tỏ ra ngầu hoặc mạnh mẽ, các nhân vật chính trong anime thường dùng ngôn ngữ thẳng thừng, hung hăng mà người thực tế sẽ tránh dùng với bất kỳ ai họ không quen biết rõ.
Bắt chước các nhân vật chính sẽ khiến bạn quen dùng o-re (俺), một từ xưng "tôi" thô lỗ, nam tính, và o-ma-e (お前), một từ "cậu/mày" thẳng thừng có thể gây cảm giác thù địch với người lạ. Trên màn ảnh, chúng thể hiện một người hùng đầy tự tin; nhưng trong một cửa hàng tiện lợi, chúng chỉ khiến bạn trông thật thô lỗ. Lựa chọn an toàn ngoài đời thực là wa-ta-shi (私) cho từ "tôi" và dùng tên của đối phương kết hợp với -san (さん) thay vì dùng từ "bạn/cậu".
Nếu bạn muốn tìm hiểu kỹ xem từ xưng hô "tôi" và "bạn" nào là an toàn, hướng dẫn của chúng tôi về đại từ nhân xưng sẽ phân loại chúng theo từng mức độ lịch sự.
Anime như một công cụ luyện nghe
Điều này không có nghĩa là anime không tốt cho việc học. Từ vựng trong đó là có thật, và khả năng cảm nhận âm thanh cũng như nhịp điệu tiếng Nhật của bạn đã đi trước hầu hết những người mới bắt đầu. Vấn đề nằm ở ngữ cảnh giao tiếp: anime cung cấp cho bạn những từ ngữ thực tế nhưng lại đặt sai mức độ lịch sự.
Vì vậy, hãy sử dụng nó một cách thông minh. Hãy tiếp tục duy trì việc luyện nghe, nhưng hãy kết hợp nó với những kiến thức cơ bản lịch sự để bạn luôn có một phương án an toàn để sử dụng. Hãy thử lặp lại các câu thoại thành tiếng để luyện phát âm, và chú ý đến cách các nhân vật cẩn trọng nói chuyện — như chủ cửa hàng, giáo viên, các nhân vật phụ lịch sự — thay vì nhân vật chính hay hét lớn ở trung tâm.
Một bài tập tốt: hãy chọn một bộ phim thuộc thể loại đời thường (slice-of-life) nhẹ nhàng thay vì một bộ phim hành động. Các bối cảnh hàng ngày — trường học, gia đình, công việc bán thời gian — sử dụng nhiều tiếng Nhật lịch sự và thực tế mà bạn thực sự cần hơn rất nhiều so với một bộ anime chiến đấu đầy những lời đe dọa hét vào mặt nhau.
Tiếp tục học tiếng Nhật
Bạn bắt đầu học với lợi thế đã biết hàng tá từ vựng — một điểm cộng thực sự mà hầu hết người học khác không có. Hãy xây dựng nền tảng lịch sự đi kèm với lợi thế đó qua bài viết miễn phí những mẫu câu tiếng Nhật thiết yếu của chúng tôi, sau đó luyện nói với âm thanh và phương pháp lặp lại ngắt quãng trong ứng dụng Pretalk, và bộ phim yêu thích của bạn sẽ biến thành một công cụ học tập hiệu quả thay vì là nguồn cơn của những sự thô lỗ vô ý.
