Đây là một sự thật thẳng thắn: Tiếng Anh-Anh và Tiếng Anh-Mỹ là một ngôn ngữ với những khác biệt mang tính hình thức. Người nói hai thứ tiếng này có thể hiểu nhau mà hầu như không gặp khó khăn gì, vì vậy bạn có thể hoàn toàn yên tâm. Những thay đổi chủ yếu nằm ở chính tả (colour so với color), từ vựng (lift so với elevator), và một vài thói quen ngữ pháp — chưa bao giờ đủ để gây cản trở việc hiểu nhau.
Nếu bạn từng lo lắng về việc "học sai hệ tiếng", thì đừng lo. Một người học kết hợp cả đặc điểm của tiếng Anh-Anh và Anh-Mỹ vẫn được hiểu hoàn toàn ở mọi nơi. Cẩm nang này sẽ chỉ ra những điểm khác biệt thực sự thường gặp.
Chúng gần gũi hơn bạn nghĩ
Hãy tưởng tượng một người London và một người New York đang trò chuyện. Họ có thể trêu chọc nhau về một hoặc hai từ, nhưng họ không bao giờ cần đến phiên dịch viên. Ngữ pháp giống nhau, từ vựng cốt lõi giống nhau, và ý nghĩa luôn được truyền tải trọn vẹn.
Đó là tư duy bạn nên giữ: đây là hai hương vị của cùng một ngôn ngữ, chứ không phải là hai ngôn ngữ khác nhau. Bây giờ, hãy cùng xem chúng khác nhau ở những điểm nào.
Các quy luật chính tả
Chính tả Anh-Anh và Anh-Mỹ khác nhau theo một vài quy luật rất rõ ràng. Hãy học theo quy luật thay vì nhớ từng từ đơn lẻ.
| Anh-Anh (British) | Anh-Mỹ (American) |
|---|---|
| colour, favour, honour | color, favor, honor |
| centre, theatre, litre | center, theater, liter |
| organise, realise | organize, realize |
| catalogue, dialogue | catalog, dialog |
| traveller, cancelled | traveler, canceled |
Từ vựng: phần thú vị nhất
Đây là nơi mà hai biến thể thể hiện sự khác biệt rõ rệt nhất — và cũng là nơi mọi thứ trở nên thú vị. Cùng một đồ vật, nhưng lại có từ gọi khác nhau.
| Anh-Anh (British) | Anh-Mỹ (American) |
|---|---|
| lift | elevator |
| flat | apartment |
| holiday | vacation |
| queue | line |
| rubbish | trash |
| jumper | sweater |
| trousers | pants |
| football | soccer |
| petrol | gas |
Hãy cẩn thận với cái bẫy của từ "pants". Trong tiếng Anh-Mỹ, pants nghĩa là quần dài. Nhưng trong tiếng Anh-Anh, pants lại nghĩa là quần lót. Vì vậy, câu "I like your pants" (Tôi thích chiếc quần của bạn) là một lời khen bình thường ở Mỹ nhưng lại là một lời khen đầy ngượng ngùng ở Anh. Khi đi qua Đại Tây Dương, "trousers" là từ an toàn nhất để sử dụng.
Ngữ pháp: những thói quen nhỏ
Sự khác biệt về ngữ pháp là rất nhỏ và không bao giờ làm gián đoạn giao tiếp.
Tiếng Anh-Anh thường dùng "have got" ("I've got a car") trong khi tiếng Anh-Mỹ chuộng dùng "have" ("I have a car"). Cả hai cách đều đúng.
Đối với thời gian, người Anh nói "at the weekend" còn người Mỹ nói "on the weekend." Và tiếng Anh-Anh thường coi một danh từ tập hợp là số nhiều — "the team are winning" — trong khi tiếng Anh-Mỹ giữ nó ở dạng số ít — "the team is winning."
Về phát âm, có một sự khác biệt nổi bật: trong nhiều giọng Anh-Mỹ, âm r trong từ "car" được phát âm rõ, trong khi ở nhiều giọng Anh-Anh thì âm này bị lược bỏ.
Cách viết ngày tháng là điểm khác biệt duy nhất có thể gây ra rắc rối thực sự. 6/1 nghĩa là ngày 1 tháng 6 ở Mỹ, nhưng lại là ngày 6 tháng 1 ở Anh. Khi yếu tố tháng là quan trọng — như vé máy bay, hạn chót, lịch hẹn — hãy viết tháng bằng chữ: "1 June" hoặc "June 1" để không gây nhầm lẫn.
Bạn nên học hệ tiếng nào?
Hệ nào cũng được. Cả hai đều được hiểu ở khắp mọi nơi, vì vậy hãy chọn bất kỳ hệ tiếng nào phù hợp với mục tiêu của bạn — tiếng Anh-Mỹ nếu bạn định đến Mỹ, tiếng Anh-Anh nếu bạn hướng tới nước Anh — và đừng quá căng thẳng về điều đó.
Một quy tắc duy nhất giúp ích cho bạn: hãy chọn một hệ thống chính tả và nhất quán trong cùng một văn bản. Đừng viết colour ở dòng này rồi lại viết color ở dòng tiếp theo.
Tiếng Anh của bạn sẽ tự nhiên pha trộn cả hai, và điều đó hoàn toàn bình thường. Bạn sẽ xem các chương trình của Mỹ, đọc tin tức của Anh, và học hỏi từ vựng từ một đồng nghiệp người Ấn Độ hoặc một người bạn Úc. Tiếng Anh thực sự là một ngôn ngữ toàn cầu với nhiều giọng điệu và biến thể hợp lệ — Anh-Anh và Anh-Mỹ chỉ là hai trong số những biến thể phổ biến nhất, và không có biến thể nào là "chuẩn" hơn biến thể nào.
Tiếp tục học tiếng Anh
Tiếng Anh-Anh và Anh-Mỹ là hai hương vị thân thiện của cùng một ngôn ngữ, vì vậy hãy học một hệ, giữ sự nhất quán và hiểu cả hai. Hãy luyện tập các cụm từ thực tế với âm thanh và phương pháp lặp lại ngắt quãng trong ứng dụng Pretalk, đồng thời củng cố nền tảng ngữ pháp chung với các hướng dẫn ngữ pháp tiếng Anh miễn phí của chúng tôi — phần kiến thức luôn giữ nguyên dù bạn ở bất kỳ bờ đại dương nào.
